Πλακάκια με όψη μικροτσιμέντουΗ φωτογραφία ενός μικροτσιμέντου.
Με ρωτούν αν υπάρχουν πλακάκια μικροτσιμέντου. Πριν απαντήσω, θα σας πω για την πρώτη φορά που έχασα από το πορσελανάτο.
Πριν από χρόνια σχεδίασα μια αλυσίδα εστιατορίων μεσογειακής κουζίνας, την Tapelia. Αυτό που ένωνε όλα τα καταστήματα ήταν το δάπεδο: ένα μπετόν πάχους 5 cm στο οποίο προσθέταμε χρωστική και πρόσμικτο λάτεξ, σε ένα ψυχρό μπλε της Μεσογείου.
Δεν του έκανα αρμούς. Πίστευα ότι η ελαστικότητα του λάτεξ θα αρκούσε. Έκανα πάνω από τριάντα τέτοια δάπεδα σε όλη την Ισπανία. Εμένα μου άρεσαν πολύ. Όμως άρχισαν να σπάνε, σαν να είχαν θυμώσει μαζί μου όλα ταυτόχρονα. Ακόμη και σπασμένα τα αγαπούσα, αλλά δεν μπορείς να μιλάς για αγάπη σε όποιον δεν την έχει γνωρίσει. Τα αντικατέστησαν με γκρι πλακάκια πορσελανάτο, που δεν πρόσθεταν τίποτα στον λόγο της Μεσογείου ούτε είχαν εκείνο το τρυφερό βλέμμα.
Εκείνη ήταν η πρώτη φορά που έχασα από το πορσελανάτο.
Tomás Amat
Αρχιτέκτονας · TECNOCEMENTO®
Συνεχή δάπεδαBe water, my friend
Γιατί ένα συνεχές δάπεδο;
Ένα ρευστό που παίρνει το σχήμα του χώρου.
Πάντα αγαπούσα τα συνεχή δάπεδα. Ένα ίδιο δάπεδο που περνά από την κουζίνα στο μπάνιο και στο δωμάτιο των επισκεπτών χωρίς να αλλάζει κάνει το σπίτι έναν ενιαίο χώρο. Το ίδιο ισχύει για ένα στούντιο ή ένα εστιατόριο. Ο Μπρους Λι (Bruce Lee) το εξήγησε καλύτερα από οποιονδήποτε: «Be water, my friend». Ένα συνεχές δάπεδο είναι ακριβώς αυτό, ένα ρευστό που παίρνει το σχήμα του χώρου.
Τα πρώτα μου σπίτια τα έκανα με δάπεδα από μπετόν: τσιμέντο, αδρανή, νερό και προστασία. Ποτέ κάτω από 8 cm, για να μη σπάσει. Ρίχνεται στην αρχή του έργου, με αντλία και μπετονιέρες από τη μονάδα σκυροδέματος, και μετά πρέπει να επιβιώσει από όλα τα υπόλοιπα: πλάκες MDF από πάνω, αυστηρή επιτήρηση, καταβρέγματα με νερό το καλοκαίρι. Το έκοβα με δίσκο, με αρμούς 2,5 mm ή περισσότερο, σε τμήματα 25 m² το πολύ και χωρίς καμία πλευρά μεγαλύτερη από το διπλάσιο της άλλης, στις κολόνες και στα κατώφλια. Με λευκό τσιμέντο, η δεύτερη μπετονιέρα φτάνει σχεδόν πάντα σε άλλο χρώμα. Το ίδιο μου συμβαίνει όταν ανοίγω νέα συνομιλία με μια τεχνητή νοημοσύνη: όσο προσεκτικά κι αν της παραδώσω τη σκυτάλη, η δεύτερη μπετονιέρα μπορεί να έρθει σε άλλο χρώμα.
Κι όμως, όταν το ξεσκεπάζαμε, κάποιο δάπεδο είχε ραγίσει. Εμένα ποτέ δεν με ενόχλησε: το μπετόν είναι ζωντανό υλικό και, όπως έλεγε η διαφήμιση του Ισπανού σχεδιαστή μόδας Adolfo Domínguez, η ρυτίδα είναι όμορφη. Υπάρχουν όμως πελάτες που δεν θέλουν να εγκαινιάσουν το σπίτι τους με μια ρωγμή.
Η αρχή της TECNOCEMENTO®Γυαλισμένο ή ελικοπτερωμένο μπετόν ή μικροτσιμέντο;
Πώς γεννήθηκε η TECNOCEMENTO®;
Η ερώτηση που με ανάγκασε να φτιάξω ένα μικροτσιμέντο.
Αυτή ακριβώς την ερώτηση μου την έκαναν πριν από χρόνια, και ήταν αυτή που με ανάγκασε, ως αρχιτέκτονα, να αναπτύξω ένα δικό μου μικροτσιμέντο. Γύρω στο 2005 ξεκίνησα από την αρχή, σε ένα τυχαίο κατάστημα, δοκιμάζοντας κάθε λογής υλικό. Μετά από αμέτρητες αποτυχίες καταλήξαμε στην TECNOCEMENTO®.
Είναι σχεδόν το ίδιο με το μπετόν μου: τσιμέντο, αδρανή και νερό, όπως στα γυαλισμένα δάπεδα από μπετόν. Αλλάζει το μέγεθος: στο μικροτσιμέντο τα αδρανή είναι μικρονισμένα, κυρίως πυριτική άμμος, πιο λεπτή από την άμμο της παραλίας. Στον τόπο μου ξέρουμε την αξία μιας λεπτής άμμου: στο Petrer, κοντά στο Αλικάντε, βρίσκεται το Arenal del Almorxó, ένας αμμόλοφος που ο άνεμος ανέβαζε επί πάρα πολύ καιρό, ώσπου σκέπασε την πλαγιά του βουνού. Οι κακότεχνοι εργολάβοι της δεκαετίας του πενήντα παραλίγο να τον εξαφανίσουν. Σήμερα είναι προστατευόμενη φυσική περιοχή.
Και έχει μερικά ακόμη κόλπα: πρόσθετα (που υπάρχουν και στο έτοιμο σκυρόδεμα των μπετονιέρων, εκεί όμως σε μικρότερη αναλογία) και τις ρητίνες του συστατικού Β. Εφαρμόζεται σε 2 ή 3 mm και στο τέλος του έργου, όταν πια δεν περνά κανείς με καρότσι. Χωρίς αντλίες, χωρίς μπετονιέρες, χωρίς πλάκες προστασίας. Είναι δύο συστατικών: έχει πολυμερή που του δίνουν σκληρότητα και άλλα που του δίνουν ευκαμψία, γιατί δεν μπορεί να είναι ένας άκαμπτος μονόλιθος· πρέπει να δουλεύει μαζί με το υπόστρωμα.
Έχει και τη δική του εκδοχή της δεύτερης μπετονιέρας: αν στους τελευταίους κουβάδες ξεφύγει η αναλογία του συστατικού Β ή του νερού, το χρώμα αλλάζει. Όμως αυτός ο κίνδυνος βρίσκεται στο χέρι του εφαρμοστή, όχι σε ένα φορτηγό που έρχεται από μια μονάδα. Γι’ αυτό εκπαιδεύουμε κάθε εφαρμοστή και, όταν εγκριθεί το πρώτο του έργο, του χαρίζουμε μια σφραγίδα με τα αρχικά του για να υπογράφει τη δουλειά του, όπως οι παλιοί λιθοξόοι.
Θα σας πω ένα κόλπο. Σε μεγάλες επιφάνειες κατοικιών ή καταστημάτων, εμείς κάνουμε αρμούς, αλλά ποτέ στη μέση ενός δωματίου: μόνο στα κατώφλια των θυρών, με έναν αρμό λεπτό σαν τρίχα που δεν φαίνεται. Θα πείτε ότι είναι για τη διαστολή. Ναι, αλλά ελάχιστα. Το κάνουμε κυρίως επειδή, μετά από ένα οικιακό ατύχημα, μπορούμε να επισκευάσουμε ένα δωμάτιο χωρίς να ξαναφτιάξουμε 250 m² σπιτιού.
Το μικροτσιμέντο δεν μιμείται το μπετόν των γυαλισμένων δαπέδων. Είναι ένα μικρονισμένο μπετόν: το ίδιο αδρανές σε άλλη κλίμακα, με άλλο πάχος και την ίδια ομορφιά.
Είναι το συνεχές τσιμεντένιο δάπεδο που έφτιαχνα εγώ, μεταφερμένο στο τέλος του έργου.
Πλακάκια με όψη μικροτσιμέντουΚαι τώρα το πορσελανάτο θέλει να γίνει μικροτσιμέντο.
Υπάρχουν πλακάκια μικροτσιμέντου;
Βάφεται και ψήνεται, σαν βάζο.
Ανοίγω τον κατάλογο οποιουδήποτε κατασκευαστή πορσελανάτου και βρίσκω όψη ξύλου, όψη μαρμάρου, όψη πέτρας, όψη τσιμεντοπλακιδίου και όψη τσιμέντου. Τώρα και όψη μικροτσιμέντου, αν και στην Ελλάδα η ίδια φωτογραφία πουλιέται κυρίως ως όψη τσιμέντου ή τσιμεντοκονίας. Διαβάζω στο ιστολόγιο ενός ισπανικού καταστήματος κεραμικών ότι το πορσελανάτο με όψη τσιμέντου «θα σου δώσει το 95% της αισθητικής με το 100% της ηρεμίας» (μετάφραση από τα ισπανικά), και μένω άναυδος. Εκείνο το 5% που λείπει είναι ακριβώς αυτό που πληρώνει κανείς όταν επιλέγει μικροτσιμέντο.
Δεν είναι σχήμα λόγου. Το σχέδιο αυτών των πλακιδίων είναι μια ψηφιακή εικόνα, συχνά σαρωμένη από ένα πραγματικό υλικό, που τυπώνεται με κεραμικά μελάνια πάνω στο πλακάκι πριν μπει στον φούρνο. Βάφεται και ψήνεται, σαν βάζο. Οι ίδιοι οι πωλητές το λένε «ψηφιακή εκτύπωση υψηλής ευκρίνειας». Στα βινυλικά και στα πολυστρωματικά δάπεδα (laminate) γίνεται το ίδιο με ένα τυπωμένο διακοσμητικό φιλμ. Στην πορτογαλική Granorte, κατασκευαστή φελλού, μου έδειξαν πώς τυπώνεται ο φελλός για να μοιάζει με ξύλο. Είναι το αποκορύφωμα της μασκαράτας: ένα ευγενές υλικό μεταμφιεσμένο σε άλλο ευγενές υλικό.
Δεν με ενοχλεί που το πορσελανάτο είναι βιομηχανικό υλικό. Και το μικροτσιμέντο είναι. Με ενοχλεί που παρουσιάζεται γι’ αυτό που μιμείται και όχι γι’ αυτό που είναι. Είναι ξύλο που δεν είναι ξύλο, μάρμαρο που δεν είναι μάρμαρο, τσιμέντο που δεν είναι τσιμέντο. Γεννήθηκε θέλοντας να είναι κάτι άλλο και έτσι μεγάλωσε.
Τα πλακάκια με όψη μικροτσιμέντου υπάρχουν επειδή υπάρχει το μικροτσιμέντο. Κανείς δεν φτιάχνει μικροτσιμέντο με όψη πορσελανάτου.
Μικροτσιμέντο ή πλακάκια απομίμησηςΤι δεν λέει ο κατάλογος.
Μικροτσιμέντο ή πλακάκια: τι είναι καλύτερο;
Πλακάκια με όψη μικροτσιμέντου: αρμοί, τιμή, εργασία, μεγάλο μέγεθος, επισκευή και αποτύπωμα.
Οι αρμοί. Ο ισχυρισμός περί «μηδενικής συντήρησης» αφορά μόνο την επιφάνεια του πλακιδίου. Ανάμεσα στα πλακάκια υπάρχει αρμόστοκος, συνήθως τσιμεντοειδής και πορώδης, που λερώνεται και, στα ντους, μπορεί να πιάσει μούχλα (Kärcher). Όποιος έζησε δέκα χρόνια με πλακάκια ξέρει την οδοντόβουρτσα.
Η τιμή. Η τιμή ενός πλακιδίου με όψη μικροτσιμέντου στο κατάστημα είναι η τιμή του υλικού. Λείπουν η κόλλα, η τοποθέτηση και ο αρμόστοκος. Αν ξηλωθεί το παλιό δάπεδο, λείπουν επίσης η καθαίρεση και τα μπάζα· αν τοποθετηθεί από πάνω, η ανύψωση της στάθμης και η προσαρμογή θυρών και σοβατεπιών. Το μικροτσιμέντο εφαρμόζεται πάνω στο υπάρχον δάπεδο. Ζητήστε προσφορές με κλειδωμένη τελική τιμή για όλο το έργο και συγκρίνετε αυτές, όχι το τετραγωνικό μέτρο του καταλόγου. Μιλάμε ανοιχτά για τιμές στο άρθρο μας Μικροτσιμέντο: προβλήματα, τιμή και εμπιστοσύνη.
Η εργασία. Το μικροτσιμέντο εφαρμόζεται πάνω σε ό,τι υπάρχει, αν το υπόστρωμα το επιτρέπει. Το πορσελανάτο μπορεί να αναγκάσει σε ξήλωμα του παλιού δαπέδου ή σε τοποθέτηση από πάνω: πάνω από ένα εκατοστό ανύψωση της στάθμης, πόρτες που κόβονται, σοβατεπιά που ξαναγίνονται. Και είναι βαρύ. Ένα πλακάκι πορσελανάτο 9,4 mm ζυγίζει 20,87 kg ανά τετραγωνικό μέτρο, χωρίς να υπολογίσουμε την κόλλα (AENOR GlobalEPD, 2026).
Το μεγάλο μέγεθος. Το πορσελανάτο που πραγματικά μοιάζει με μικροτσιμέντο είναι το 120×120 cm με ελάχιστο αρμό, και είναι από τα πιο δύσκολα στην τοποθέτηση: υπόστρωμα με πολύ μικρές αποκλίσεις επιπεδότητας, απαραίτητη διπλή επάλειψη κόλλας (στο υπόστρωμα και στην πλάτη του πλακιδίου), κόλλα παραμορφώσιμη (C2 S1) ή υψηλής παραμορφωσιμότητας (C2 S2) και κίνδυνος θραύσης κατά τον χειρισμό (ANFAPA). Αυτό το υλικό, που «δεν εξαρτάται από τον εφαρμοστή», εξαρτάται πολύ από τον πλακά που το τοποθετεί.
Η επισκευή. Για να αλλάξετε ένα πλακάκι με όψη μικροτσιμέντου 120×120 cm κολλημένο με διπλή επάλειψη, πρέπει να το σπάσετε χωρίς να καταστρέψετε τα διπλανά και να βρείτε άλλο από την ίδια παρτίδα και στον ίδιο τόνο, χρόνια μετά. Το μικροτσιμέντο επισκευάζεται με μικροτσιμέντο, ανά δωμάτιο.
Το αποτύπωμα. Σύμφωνα με την ίδια περιβαλλοντική δήλωση, η παραγωγή ενός τετραγωνικού μέτρου αυτού του πορσελανάτου εκπέμπει 14,4 kg ισοδύναμου CO2. Σε αυτό προστίθενται τα μπάζα του δαπέδου που αφαιρείται.
Χωρίς αρμούς, χωρίς κομμάτιαFormless, shapeless
Μπορεί να μπει μικροτσιμέντο σε σκάλες, καμπύλες και έπιπλα;
Παίρνει το σχήμα του χώρου, σαν το νερό.
Ο Μπρους Λι συμπλήρωνε την ιδέα του για το νερό: «Empty your mind, be formless, shapeless, like water». Ένα πλακάκι έχει σχήμα: είναι ένα ορθογώνιο, και ό,τι δεν είναι ορθογώνιο λύνεται κόβοντάς το. Μια καμπύλη, μια σκάλα, ένα κτιστό παγκάκι, ένας νιπτήρας: κοψίματα, φαλτσοκοπές και προφίλ. Το μικροτσιμέντο δεν έχει δικό του σχήμα. Περνά από το δάπεδο στον τοίχο και από τον τοίχο στο έπιπλο χωρίς να αλλάζει υλικό. Παίρνει το σχήμα του χώρου, σαν το νερό.
Αν έχετε ερωτευτεί το τσιμέντο, βάλτε τσιμέντο. Μια φωτογραφία τσιμέντου αντέχει πολύ, αλλά παραμένει φωτογραφία.
Συχνές ερωτήσειςΠλακάκια με όψη μικροτσιμέντου: τι μας ρωτούν πιο συχνά.
Υπάρχουν πλακάκια μικροτσιμέντου;
Όχι. Αυτό που πουλιέται ως «πλακάκι μικροτσιμέντου» είναι ένα πλακάκι από πορσελανάτο (γρανιτοπλακάκι) διακοσμημένο με κεραμικά μελάνια, που τα εφαρμόζει ένας ψηφιακός εκτυπωτής ψεκασμού μελάνης σύμφωνα με ένα ψηφιακό σχέδιο που μιμείται το μικροτσιμέντο. Μετά ψήνεται στον φούρνο. Το μικροτσιμέντο είναι μια συνεχής επένδυση που εφαρμόζεται επί τόπου, με το χέρι, χωρίς κομμάτια.
Ξεχωρίζουν τα πλακάκια με όψη μικροτσιμέντου από το αληθινό μικροτσιμέντο;
Σε μια φωτογραφία καταλόγου, μερικές φορές όχι. Στο σπίτι, ναι: από τους αρμούς, από την επανάληψη του σχεδίου σε μεγάλες επιφάνειες και επειδή δεν μπορούν να ακολουθήσουν καμπύλες, σκάλες ή έπιπλα χωρίς κοψίματα.
Χρειάζεται συντήρηση το πορσελανάτο με όψη μικροτσιμέντου;
Η επιφάνεια του πλακιδίου, όχι. Οι αρμοί, ναι: συνήθως είναι από τσιμεντοειδή αρμόστοκο, πορώδη, που λερώνεται και, στα ντους, μπορεί να πιάσει μούχλα. Το μικροτσιμέντο δεν έχει αρμούς στη μέση των δωματίων· προστατεύεται με ένα σφραγιστικό.
Μπορεί να μπει μικροτσιμέντο πάνω σε πλακάκια;
Ναι. Εφαρμόζεται πάνω στο υπάρχον δάπεδο ή στα πλακάκια του τοίχου με το κατάλληλο αστάρι και πλέγμα, χωρίς καθαιρέσεις και σε πάχος 2 έως 3 mm.
Μικροτσιμέντο ή πλακάκια: τι κοστίζει λιγότερο;
Εξαρτάται από ολόκληρο το έργο. Το πορσελανάτο συχνά απαιτεί καθαίρεση ή ανύψωση της στάθμης, απομάκρυνση μπαζών και προσαρμογή θυρών και σοβατεπιών. Το μικροτσιμέντο εφαρμόζεται πάνω στο υπάρχον δάπεδο, αν το υπόστρωμα το επιτρέπει. Το σωστό είναι να συγκρίνετε προσφορές με κλειδωμένη τελική τιμή, όχι την τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο του υλικού.
Ραγίζει το μικροτσιμέντο;
Μπορεί να συμβεί αν το υπόστρωμα κινείται ή αν εφαρμοστεί χωρίς το πλήρες σύστημα. Ένα μικροτσιμέντο δύο συστατικών με εύκαμπτα πολυμερή, πλέγμα και εφαρμοστή με εξειδικευμένη εκπαίδευση μειώνει πολύ αυτόν τον κίνδυνο.
Ένα αληθινό δάπεδοΠείτε μας τι έχετε από κάτω.
Αν διστάζετε ανάμεσα σε ένα πλακάκι που μιμείται το μικροτσιμέντο και σε ένα μικροτσιμέντο, πείτε μας τι δάπεδο έχετε τώρα και τι χρήση θα του δώσετε. Σας λέμε ποιο σύστημα ταιριάζει.
Είστε επαγγελματίας; Σεμινάριο μικροτσιμέντου TECNOCEMENTO®
Tomás Amat
Αρχιτέκτονας · TECNOCEMENTO®